Jaarverslag 2017

Rechtspraak in 2017

3 Toekomstgerichte rechtspraak

3.2 Maatschappelijk effectieve rechtspraak

Het traject maatschappelijk effectieve rechtspraak (MER) heeft als doel de relevantie en effectiviteit van rechtspraak te vergroten. Dit betekent: niet alleen juridische knopen doorhakken, maar ook bijdragen aan het oplossen van problemen van rechtzoekenden en samenleving. In 2017 hebben wij het thema ‘MER’ binnen de Rechtspraak op de agenda gezet, diverse projecten opgezet en geïnvesteerd in toekomstige initiatieven.

Het gaat om 4 thema’s: 1) multi- en schuldenproblematiek, 2) complexe echtscheidingen, 3) toezicht op bewind en 4) toegang tot de rechter. In 2017 is een werkgroep van kantonrechters gestart om te kijken hoe de Rechtspraak kan bijdragen aan het oplossen van de vaak schrijnende problemen van mensen met schulden, een groeiend maatschappelijk probleem. In het voorjaar van 2018 presenteren zij hun visie.

Familierechters zijn reeds gestart met een nieuwe benadering van echtscheidingen waarbij kinderen zijn betrokken. De rechter heeft meer mogelijkheden tot regie gekregen en met gemeenten en hulpverleners wordt gewerkt aan een uniform hulpaanbod. Daarnaast heeft de Rechtspraak zitting genomen in het Platform Rouvoet, een belangrijk initiatief, gericht op het beperken van schade aan kinderen die bij een scheiding betrokken zijn.

Om het toezicht van de Rechtspraak op bewindvoerders te verbeteren beoordeelt het Landelijk Bureau Kwaliteitszorg of professionele curatoren, bewindvoerders en mentoren voldoen aan de eisen die de wet aan ze stelt. In 2017 is met name geïnvesteerd in digitale, slimmere methoden van toezicht.

In 2017 heeft de Rechtspraak zich ook hard gemaakt voor een ‘experimenteerbepaling’ die innovaties mogelijk maakt waarbij afgeweken wordt van het bestaande procesrecht. Doel: betere ‘service’ en eenvoudiger toegang tot het recht. In het regeerakkoord is opgenomen dat deze bepaling er komt. In de rechtbank Rotterdam is een proefproject ‘huiselijk geweld’ gestart waarbij huiselijk geweldzaken worden behandeld in combinatie met andere (familierechterlijke) zaken, bijvoorbeeld een echtscheiding of een onder toezichtstelling. Daarnaast liep in 2017 de proef in Noord-Nederland met de spreekuurrechter. Het blijkt een inspirerende innovatie, diverse andere rechtbanken hebben inmiddels laten weten met soortgelijke projecten te willen starten.